مسئله کلیات از نظر کانت و شهید مطهری

مسئله کلیات از نظر کانت و شهید مطهری

فرایند ادراک های انسان از مراحل حسی (تصورات جزئی) آغاز می شود و تا شناختهای عقلی و کلی گسترش می یابد. فرایند شناختهای کلی، برهان و استدلال عقلی به خاطر شمولیت مفاهیم کلی (کلیات) امکان پذیر است.
«معقولات اولی»، تصورات بی واسطه اشیاء بیرونی یا حالات درونی انسان هستند که از وجود معنایی و ذهنی برخوردارند و با خارج و مصادیق خود،«رابطه ماهوی و انطباقی» دارند. چنین کلیاتی پایه شناخت انسان به شمار می آیند. «معقولات ثانیه منطقی»، صفات مفاهیم ذهنی (صفات معقولات اولیه) هستند که با اشیاء برون ذهنی ارتباط مستقیم ندارند؛ بلکه مصداق ذهنی داشته و به تبع معقولات اولیه، با خارج از ذهن ارتباط غیر مستقیم دارند. «معقولات ثانیه فلسفی» صفت و حکم موجودات خارجی هستند که خاستگاه برون ذهنی داشته و در منشأ انتزاع شان وجود دارند و ذهن از راه مقایسه دو شیء انتزاع می کند. مفاهیم کلی در فلسفه «کانت» به مفاهیم «پسین» و «پیشین» (مقولات) تقسیم می شوند. اطلاق مقولات بر تصورات حسی و مفاهیم پسین» موجب می شود که مرز استفاده مشروع از مقولات مشخص گردد.